Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος, Η Φόνισσα

Έγκλημα και κάθαρση σε ένα φτωχό βράχο του Αιγαίου, στην όμορφη Σκιάθο.
Στο τόπο που ο Παπαδιαμάντης πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, εκεί θα τοποθετήσει την ιστορία της Χαδουλας, της Φραγκογιαννούς, μιας μεσήλικης τροφού που διαπράττει μια σειρά δολοφονιών (ελέους) πέντε μικρών παιδιών.

Η Χαδούλα γνωρίζει όλα τα είδη βοτάνων, μπορεί να ανακουφίσει από τις αρρώστιες αλλά κα να προκαλέσει μια άμβλωση, ενώ παράλληλα εύχεται να βρει το βότανο που θα προκαλεί τη στειρότητα. Η Χαδούλα είναι συμπονετική, θεραπεύει τους γείτονες, βοηθά τις λεχώνες και εργάζεται σκληρά για να επιβιώσει. Η Χαδούλα ζει ως αξιοσέβαστο μέλος της μικρής κοινότητας του νησιού χωρίς να μπορεί να ξεφύγει όμως από τα όρια της απόλυτης φτώχειας που η μοίρα της ως γυναίκα της όρισε.
Προληπτική, προσκολλημένη στη θρησκεία, με άγημα τη συμπόνια της και τα βάσανα που ζει και βλέπει, θα περάσει τα όρια. Είναι σίγουρη ότι ο Χριστός της έστειλε τα σημάδια, ο Κύριός της εγκρίνει τις δολοφονίες της. Δεν είναι τρελή, είναι πρακτική γιατί η Χαδούλα ξέρει τα βάσανα των γυναικών και γνωρίζει τη δυστυχία τους.

Η Φραγκογιαννού ξέρει ότι δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να γεννηθεί κάποιος γυναίκα, και αποφασίζει ότι πρέπει να κάνει κάτι για αυτό.

Ο Παπαδιαμάντης έζησε της εποχή της εθνικιστικής λατρείας της μητρότητας, της μητρότητας που ήταν το κύριο μέσο για τη διατήρηση και τη μετάδοση της εθνοτικής ταυτότητας εντός και εκτός της Ελλάδας.
Γνώρισε την αντικειμενικοποίηση των γυναικείων σωμάτων, την εμπορευματοποίηση του γάμου και της αναπαραγωγής, τόσο σε επίπεδο προίκας όσο και σε άλλες πρακτικές όπως η μη αμειβόμενη εργασία της γυναίκας εντός του οικοκυρικού, πρακτικές που κατασκεύαζαν τη στρεβλωμένη προσωπικότητα και κοινωνική αξία των γυναικών από τη μία και τη διάλυση, κατακερματισμό και αντικειμενοποίηση του σώματός τους από την άλλη.
Ο Παπαδιαμάντης δεν μας παραδίδει μια Μήδεια, τη παιδοκτόνο από ερωτική εκδίκηση: Η Χαδούλα αγαπάει, η Φραγκογιαννού πονά και συμπάσχει, η Φόνισσα προσφέρει τη λύτρωση. Όσο και να μας τρομάζουν οι πράξεις αυτού του διαταραγμένου ανθρώπου, δεν μπορούμε να της ρίξουμε το ανάθεμα. Ο ίδιος ο συγγραφέας στο τέλος της αγωνίας της, τη βάζει τρυφερά να επιστρέφει στον Δαρβινικό υδάτινο χώρο, στην αρχέγονη ενδομήτρια ευδαιμονία της υδάτινης σφαίρας, εκεί όπου όλα για όλα ξεκίνησαν. Τη βάζει να βυθίζεται στο δρόμο μεταξύ Θείας και Ανθρώπινης Δικαιοσύνης, χωρίς να την αγγίζει μήτε η μία μήτε η άλλη.