Sartre Jean-Paul, Κεκλεισμένων των Θυρών

 

Έχετε ζήσει την εμπειρία ενός τρίο στο δωμάτιο κάποιου ξενοδοχείου;

Όταν ο Σαρτρ κλείνει στο ίδιο δωμάτιο τρεις, άγνωστους μεταξύ τους, νεκρούς και αμαρτωλούς ενήλικες, δύο γυναίκες και  έναν άντρα, καταστρέφει κάθε κλισέ για μια κόλαση με μαστίγια, καζάνια ή φλόγες να τους τσουρουφλίζουν. Απλά τους βάζει σε ένα δωμάτιο στο οποίο δεν υπάρχει κάποια έξοδος, με ένα αιώνια «άπλετο φως στα μάτια και στο κεφάλι» που τους υποχρεώνει σε μια «ζωή» χωρίς διακοπή ενώπιον των άλλων. Τους φυλακίζει; Πιθανά όχι. Θα έλεγα μάλλον τους προσφέρει τη διαφυγή από τη διαφυγή παρά την ίδια την διαφυγή. Τους τοποθετεί όμως σε μια κόλαση που είναι αφηρημένη, εγκεφαλική και αποδεικνύεται ανυπόφορη μόνο μέσω των λεκτικών βασανιστηρίων που εξαπολύουν οι τρεις πρωταγωνιστές.

Οι μοίρες τους, είναι αλληλένδετες. Δεν υπάρχουν καθρέφτες για να δουν τον εαυτό τους. Μπορούν να δουν ποιοι είναι μόνο μέσα από τα μάτια του άλλου και τα μάτια τους είναι «wide open» και καρφωμένα στον άλλο (δεν υπάρχει βλεφάρισμα στην κόλαση). Τα φώτα είναι πάντα αναμμένα. Δεν υπάρχουν καθρέφτες. Είναι κολλημένοι μαζί στο ίδιο, μικρό, σφραγισμένο δωμάτιο. Αυτές οι συνθήκες αναγκάζουν κάθε έναν από αυτούς να αλληλεπιδράσει με τους άλλους δύο και να αναζητήσει σε αυτούς κάποια αναγνώριση για το ποιος είναι. Καταλήγουν όμως να θεωρούν τον κάθε έναν από τους άλλους ανυπόφορο, επειδή σε κάποιο βαθμό δεν τους επιστρέφει την εικόνα που θα ήθελαν να είχαν οι ίδιοι, επειδή αντιστέκεται στο εγώ τους. 

Ο Γκαρσέν θέλει να πειστεί η Ινές ότι δεν είναι δειλός. Η Εστέλ θέλει να αποπλανήσει τον Γκαρσέν και να εξασφαλίσει έναν θαυμαστή και η  Ινές θέλει να αποπλανήσει την Εστέλ ή να την εμποδίσει να συνευρεθεί με τον Γκαρσέν γιατί φοβάται να μείνει έξω από την δράση - όχι αναγκαστικά να μείνει στο κέντρο της αλλά ελέγχοντάς τη με κάποιο τρόπο. Και αφού κανείς δεν μπορεί να πάρει αυτό που θέλει από τον άλλο χωρίς σύγκρουση μαζί του ή με τον τρίτο, οι αλληλένδετες επιθυμίες τους εξασφαλίζουν μια αιωνιότητα βασανιστηρίων

«Σας νιώθω μες στο μεδούλι μου. Η σιωπή σας μου ξεφωνίζει μέσα στα αυτιά. Μπορείτε να καρφώσετε το στόμα, να κόψετε τη γλώσσα. Αυτό θα σας εμποδίσει μήπως να υπάρχετε; Θα σταματήσει τη σκέψη σας; Την ακούω κιόλας να κάνει τικ τακ σαν ξυπνητήρι και ξέρω πως και εσείς ακούτε τη δικιά μου […]

Δεν θα μπορούσα ποτέ να σ’ αφήσω εδώ, θριαμβεύτρια, με όλες τις σκέψεις μέσα στο μυαλό σου, όλες τις σκέψεις που αφορούν ΕΜΕΝΑ»

Λοιπόν αυτό είναι η κόλαση. Το θειάφι, η φωτιά, οι σούβλες… Α, τι αστείο… Η κόλαση είναι οι άλλοι.

Sartre Jean-Paul, Κεκλεισμένων των Θυρών

Εκδ. Αιγόκερως, μετ. Γρηγόρης Γρηγορίου