Hanna Arendt, η Ανθρώπινη Κατάσταση vita activa (Μόχθος, Εργασία, Πράξη)

 

Στη νεότερη κοινωνία, όπου ο μόχθος και οι οικονομικές μέριμνες εξουσιαζουν την πολιτική και την ανθρώπινη αυτοσυνείδηση, απουσιάζουν τα μοναδικά άτομα που διαθέτουν νέες, διακριτές οπτικές και Πράξεις (*), που τα κάνουν απρόβλεπτες, μη προσαρμόσημες σε μοντέλα μοναδικότητες, μοναδικότητες που συνιστούν την ανθρώπινη πληθυντικότητα. Πρόκειται για την καταβύθιση της ανθρώπινης ατομικότητας στη συλλογική ζωή ενός είδους μέρους του ζωικού βασιλείου, γυμνή από την πολιτική ιδιότητα και στην αφοσίωση στη μέριμνα της επιβίωσης, της παραγωγής και κατανάλωσης.

Και αν η έκφραση της πολιτικής ιδιότητας μπορεί να κατασταλεί βίαια σε συγκεκριμένα καθεστώτα ή να είναι αποτελεσμα ιστορικών διεργασιών (μαρξιστικό όραμα), στην σύγχρονη κοινωνία ξεκίνησαν άλλου είδους διεργασίες, ακούσιες συνέπειες συγκυριακών ανθρώπινων Πράξεων (*). Πράξεων που δεν υπόκεινται στον έλεγχο των υποκειμένων και εξίσου καταστέλλουν την πολιτική ιδιότητα, μέσα στην αρένα των θετικών επιστημών και της τεχνολογίας.

Μέρος αυτών είναι η επιταχυνόμενη διαδικασία παραγωγής και κατανάλωσης ως δυναμικό αποτέλεσμα του ρευστού πλούτου, με τις αυτόματες διαδικασίες παραγωγής να αποκτούν οιονεί φυσικό ρυθμό που επιβάλλεται στα ανθρώπινα όντα που βλέπουν όλο και περισσότερο τον εαυτό τους μέσα από το πρίσμα της επιθυμίας τους να καταναλώνουν.

Είναι η νεότερη ηγεμονία του Μόχθου και της Εργασίας, αλλα με τα ίδια ανθρώπινα όντα πλέον να δρομολογούν κυκλικες διεργασίες προς μια επιταχυνόμενη παραγωγή και κατανάλωση τεχνητών αγαθών πολύ πιο πέρα από την ικανοποίηση των φυσικών αναγκών, με τη δημόσια πολιτική και προσοχή να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις οικονομικές μέριμνες.

Από τα νήματα της Ανθρώπινης Κατάστασης της Hanna Arendt (εκδ. Πατάκη, μετ. Πέτρος Γεωργίου)

(*) η τρίτη θεμελιώδη δραστηριότητα της vita activa (Μόχθος, Εργασία, Πράξη)